ابن كثير ) و . . . ) ( 1 ) . پس از شناسائى ( اختيار قراآت ) اين نكته مورد تأكيد قرار مى گيرد كه اجتهاد قراء در رابطه با تأسيس قراآت نبوده است - اگرچه برخى بر اين پندار بوده اند - ، بلكه اجتهاد آنها در جهت اختيار وانتخاب روايت مبذول مى گشت . ميان اجتهاد در انتخاب روايت از يكسو ، واجتهاد در تأسيس قرائت از سوى ديگر تفاوت زيادي وجود دارد . آن امرى كه به اتفاق علماء اسلامي ممنوع مى باشد مربوط به اجتهاد در وضع وابتكار قرائت است نه اجتهاد در انتخاب روايت . ابن الجزري - آنگاه كه درباره ء انتساب قرائت به قارى گفتگو مى كند - به همين نكته اشاره دارد ، ومى گويد : ( اين نسبت ، عبارت از نسبت اختيار ودوام ولزوم مى باشد ، نه نسبت اختراع ورأى واجتهاد ) ( 2 ) ، به اين معنى كه قارى ، به انتخاب قرائت مى پردازد وبه آن عملا تداوم مى بخشد وبدان پاى بند مى گردد تا آنجا كه به چنين قرائتي ميان مردم شهرت پيدا مى كند ، ومردم در اين قرائت به وى روى مى آوردند ، ودر نتيجة قرائت مذكور به أو منسوب است . اختيار نزد قراء أوائل ، مانند قراء سبعه ، يا عشره ويا نزد قرائي كه قبل از آنها ويا معاصر آنها بوده اند از همين مصادر ووجوه سرچشمه مى گرفت ، مصادر ووجوهى كه قبلا بازگو شده است . اما اختيار قراآت نزد علماء وأهل أداء ( يعنى علماء تجويد ) كه متأخر از قراء يادشده هستند اختياري بود كه از ميان حروف ووجوه قراء سبعه ويا عشره صورت مى گرفت ، مانند اختيارات دانى وابن الجزري ، ( ميان دانشمندان پيشين ) واختيارات ضباع وحصري ( ميان علماء معاصر ) .

--> 1 . الجامع لاحكام القرآن 15 / 40 . 2 . النشر 1 / 52 .